شیر فشارشکن ایتاپ ایتالیا | مشخصات، کاربرد و نحوه نصب
شیر فشارشکن ایتاپ (ITAP) یکی از تجهیزات مهم در سیستم‌های آبرسانی و تأسیسات ساختمانی است که برای کاهش و تثبیت فشار آب در قسمت پایین‌دست مدار مورد استفاده قرار می‌گیرد. زمانی که فشار آب ورودی به ساختمان یا یک بخش از شبکه بیش از مقدار مورد نیاز باشد، استفاده از فشارشکن می‌تواند به کنترل فشار و محافظت از تجهیزات و لوله‌کشی کمک کند.
شیرهای فشارشکن ایتاپ ساخت کشور ایتالیا هستند و در مدل‌های مختلف برای کاربردهای خانگی، تأسیسات ساختمانی و شبکه‌های توزیع آب تولید می‌شوند. مدل‌های 143 Europress و 361 Minipress از جمله مدل‌های این برند هستند که در بازار ایران مورد استفاده قرار می‌گیرند.
شیر فشارشکن ایتاپ چه کاری انجام می‌دهد؟
وظیفه اصلی یک فشارشکن، کاهش و تثبیت فشار ورودی و تبدیل آن به فشار خروجی قابل تنظیم است. به عبارت ساده، اگر فشار آب در قسمت ورودی سیستم زیاد یا متغیر باشد، فشارشکن آن را به مقدار پایین‌تر و مشخصی در خروجی کاهش می‌دهد.
این عملکرد باعث می‌شود فشار بیش از حد به تجهیزات مصرف‌کننده، شیرآلات، لوله‌ها و سایر اجزای سیستم وارد نشود. به همین دلیل، شیر فشارشکن در بسیاری از سیستم‌های آبرسانی قبل از تجهیزات حساس و در محل‌هایی که فشار شبکه برای مصرف‌کننده زیاد است نصب می‌شود.
در مستندات فنی ITAP نیز عملکرد این تجهیز به‌عنوان وسیله‌ای برای کاهش و پایدار کردن فشار بالادست در مقدار تنظیم‌شده پایین‌دست تعریف شده است.
معرفی شیر فشارشکن برنجی ایتاپ
بدنه شیر فشارشکن ایتاپ از برنج ساخته شده و در مدل‌های مورد بررسی دارای روکش نیکل است. استفاده از بدنه برنجی نیکل‌کاری‌شده، علاوه بر ایجاد ظاهر مناسب، برای استفاده در سیستم‌های تأسیساتی و آبرسانی طراحی شده است.
مدل 143 از خانواده Europress دارای مکانیزم پیستونی با نشیمن جبران‌شده (Compensated Piston) و اتصالات مادگی-مادگی است. این مدل در طیف گسترده‌ای از سایزها، از ½ اینچ تا 4 اینچ، عرضه می‌شود.
مدل 361 Minipress نیز با مکانیزم پیستونی جبران‌شده تولید شده و علاوه بر اتصالات مادگی، به محل اتصال مانومتر ¼ اینچ مجهز است. این ویژگی امکان نصب گیج فشار برای کنترل فشار خروجی را فراهم می‌کند. مدل 361 در سایزهای ½ و ¾ اینچ ارائه می‌شود.
مشخصات فنی مدل 143 ایتاپ
مدل 143 یکی از مدل‌های اصلی فشارشکن ایتاپ برای کاربردهای مختلف تأسیساتی است. مشخصات اعلام‌شده توسط سازنده برای این مدل عبارت‌اند از:
- برند: ITAP
- کشور سازنده: ایتالیا
- مدل: 143 Europress
- جنس بدنه: برنج نیکل‌کاری‌شده
- نوع عملکرد: پیستونی با نشیمن جبران‌شده
- نوع اتصال: مادگی / مادگی
- محدوده دمای کاری: 0 تا 80 درجه سانتی‌گراد
- حداکثر فشار ورودی: 25 بار
- فشار خروجی قابل تنظیم در سایزهای ½، ¾ و 1 اینچ: از 1 تا 5.5 بار
- فشار خروجی قابل تنظیم در سایزهای 1¼ تا 4 اینچ: از 1 تا 6 بار
- تنظیم کارخانه: 3 بار
- محل اتصال مانومتر: ¼ اینچ در دو طرف شیر
- رزوه: ISO 228
مدل 143 در سایزهای ½، ¾، 1، 1¼، 1½، 2، 2½، 3 و 4 اینچ تولید شده است. در سایزهای 2½، 3 و 4 اینچ، نسخه دارای رزوه NPT نیز در دسترس است.
مشخصات فنی مدل 361 ایتاپ
مدل 361 از خانواده Minipress، گزینه‌ای مناسب برای سیستم‌هایی است که علاوه بر کاهش فشار، امکان نصب مانومتر برای مشاهده فشار خروجی نیز مورد نیاز باشد.
مشخصات اصلی این مدل شامل موارد زیر است:
- برند: ITAP
- مدل: 361 Minipress
- جنس بدنه: برنج نیکل‌کاری‌شده
- عملکرد: پیستونی با نشیمن جبران‌شده
- اتصال: مادگی / مادگی
- محدوده دمای کاری: 0 تا 80 درجه سانتی‌گراد
- حداکثر فشار ورودی: 16 بار
- محدوده تنظیم فشار خروجی: 1 تا 4 بار
- تنظیم کارخانه: 3 بار
- اتصال مانومتر: ¼ اینچ
- رزوه: ISO 228
- سایزهای موجود: ½ اینچ (DN15) و ¾ اینچ (DN20)
این مشخصات مستقیماً از اطلاعات فنی رسمی ITAP برای مدل 361 استخراج شده‌اند.
فشارشکن ایتاپ با نام «یورک»؛ یک اشتباه رایج در بازار
در بازار ایران ممکن است این محصول با عباراتی مانند شیر فشارشکن یورک یا فشارشکن York نیز جستجو شود. لازم است توجه داشته باشیم که در محصولات ITAP، عنوان York به‌عنوان نام عمومی این فشارشکن شناخته نمی‌شود و نباید آن را با نام برند سازنده اشتباه گرفت.
برند تولیدکننده این محصولات ITAP ایتالیا است و مدل‌های معرفی‌شده در این مقاله 143 Europress و 361 Minipress هستند. بنابراین در جستجوهای اینترنتی، عبارت‌هایی مانند «شیر فشارشکن ایتاپ»، «فشارشکن ایتاپ ایتالیا»، «شیر فشارشکن برنجی ایتاپ» و «شیر فشارشکن یورک» ممکن است برای اشاره به محصولات مشابه در بازار استفاده شوند.
کاربردهای شیر فشارشکن ایتاپ
شیر فشارشکن در بخش‌های مختلف سیستم‌های آبرسانی و تأسیسات قابل استفاده است. از مهم‌ترین کاربردهای آن می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
- سیستم آبرسانی ساختمان‌های مسکونی
- ساختمان‌های اداری و تجاری
- شبکه‌های توزیع آب
- سیستم‌های تأسیساتی و موتورخانه
- ورودی آب واحدها یا بخش‌های مختلف ساختمان
- محافظت از شیرآلات و تجهیزات در برابر فشار بیش از حد
- کنترل فشار در قسمت‌هایی از شبکه که فشار ورودی زیاد یا متغیر است
انتخاب فشارشکن باید بر اساس فشار ورودی، فشار خروجی مورد نیاز، دبی مصرفی و سایز خط لوله انجام شود. صرفاً انتخاب شیر بر اساس قطر لوله، بدون توجه به فشار و دبی، نمی‌تواند انتخاب فنی مناسبی باشد.
نحوه نصب شیر فشارشکن ایتاپ
برای نصب صحیح شیر فشارشکن ایتاپ ابتدا باید جهت جریان آب مشخص شود. جهت نصب روی بدنه شیر مشخص شده و شیر باید مطابق همان جهت در مسیر لوله قرار گیرد.
پیش از نصب، بهتر است خط لوله کاملاً تمیز شود تا ذرات، براده‌ها و آلودگی‌های موجود در لوله وارد مکانیزم داخلی فشارشکن نشوند. همچنین توصیه می‌شود برای سرویس و نگهداری آسان‌تر، فضای کافی در اطراف شیر در نظر گرفته شود.
مراحل کلی نصب به این صورت است:
- جریان آب را قطع و فشار موجود در خط را تخلیه کنید.
- مسیر و جهت جریان را بررسی کنید.
- شیر فشارشکن را در جهت صحیح روی خط نصب کنید.
- از آب‌بندی مناسب اتصالات استفاده کنید و از اعمال نیروی بیش از حد به بدنه خودداری کنید.
- در مدل 361، در صورت نیاز مانومتر را به محل اتصال ¼ اینچ متصل کنید.
- پس از باز کردن جریان آب، فشار خروجی را بررسی کنید.
- در صورت نیاز، فشار خروجی را مطابق محدوده تنظیم شیر و نیاز سیستم تنظیم کنید.
در مدل 143 نیز محل اتصال مانومتر ¼ اینچ در دو طرف شیر تعبیه شده است که امکان کنترل فشار خروجی را فراهم می‌کند.
استاندارد و گواهی‌های شیر فشارشکن ITAP
یکی از نکات مهم هنگام خرید تجهیزات تأسیساتی، توجه به استانداردها و گواهی‌های محصول است. رزوه‌های مدل‌های 143 و 361 بر اساس ISO 228 طراحی شده‌اند که با استانداردهای DIN EN ISO 228 و BS EN ISO 228 نیز معادل معرفی شده‌اند.
مدل 143 در سایزهای ½ و ¾ اینچ دارای تأییدیه NF است و در سایزهای ½، ¾ و 1 اینچ نیز تأییدیه WRAS دارد؛ البته محدوده فشار تأییدشده WRAS برای سایز 1 اینچ با سایزهای کوچک‌تر متفاوت است.
شرکت ITAP همچنین اعلام کرده است که محصولات این مجموعه موفق به دریافت تأییدیه از بیش از 30 نهاد و سازمان صدور گواهی در کشورهای مختلف شده‌اند.
بنابراین هنگام بررسی استاندارد یک فشارشکن، بهتر است علاوه بر نام استاندارد، به مدل دقیق، سایز، محدوده فشار و نوع گواهی نیز توجه شود؛ زیرا برخی تأییدیه‌ها تنها برای سایزها یا شرایط مشخصی معتبر هستند.
جمع‌بندی
شیر فشارشکن ایتاپ با بدنه برنجی نیکل‌کاری‌شده، مکانیزم پیستونی جبران‌شده و امکان تنظیم فشار خروجی، برای کنترل فشار در سیستم‌های آبرسانی و تأسیساتی طراحی شده است. مدل 143 Europress به دلیل تنوع سایزی از ½ تا 4 اینچ، برای طیف گسترده‌ای از پروژه‌ها قابل استفاده است و مدل 361 Minipress در سایزهای ½ و ¾ اینچ، امکان اتصال مانومتر برای کنترل فشار خروجی را نیز در اختیار مصرف‌کننده قرار می‌دهد.
هنگام خرید فشارشکن، توجه به برند، سایز، حداکثر فشار ورودی، محدوده تنظیم فشار خروجی و شرایط کاری سیستم اهمیت زیادی دارد. انتخاب صحیح فشارشکن می‌تواند به کنترل بهتر فشار آب و محافظت از تجهیزات و اجزای سیستم کمک کند.
